Patchcordy światłowodowe SC, LC i FC, PC, UPC, APC

Patchcord światłowodowy i podstawowe rodzaje przewodów

Patchcord światłowodowy, nazywany również przewodem krosowym lub kablem patchcord światłowodowym, jest gotowym elementem toru optycznego zakończonym złączami po obu stronach. Służy do wykonywania rozłącznych połączeń między przełącznicami, panelami krosowymi, adapterami, modułami SFP i SFP+, urządzeniami aktywnymi oraz osprzętem abonenckim. Stosuje się go podczas budowy, uruchamiania i modernizacji sieci FTTH, FTTx, GPON, LAN, data center, infrastruktury operatorskiej, energetyki, automatyki, górnictwa i telekomunikacji.

Patchcord nie jest tym samym co pigtail. Patchcord ma złącza na obu końcach, natomiast pigtail jest zakończony tylko z jednej strony, a drugi koniec przeznacza się zazwyczaj do spawania z włóknem kabla liniowego. Nie należy także utożsamiać przewodów optycznych z kablami Ethernet RJ45. Kategorie 5e, 6 i 6A dotyczą okablowania miedzianego, a patchcordy optyczne opisuje się przez tryb SM lub MM, kategorię włókna, typ złączy, polerowanie, liczbę włókien i długość.

Określenia światłowód SC, patchcord SC albo kabel SC APC nie identyfikują kompletnego wariantu. SC jest interfejsem mechanicznym złącza, natomiast PC, UPC i APC określają sposób wykończenia czoła ferruli. W zapytaniu trzeba podać parametry obu końców, na przykład SC/APC na SC/APC, SC/APC na LC/APC albo LC/UPC na LC/UPC.

Kryteria wyboru patchcordu pod konkretny tor

Dobór należy rozpocząć od dokumentacji wykonawczej, portów urządzeń i wyposażenia przełącznicy. Dopiero po sprawdzeniu całego toru można określić właściwy wariant. Samo dopasowanie kształtu wtyku nie gwarantuje zgodności optycznej ani poprawnego uruchomienia transmisji.

W kategorii znajdują się różne długości i konfiguracje, między innymi jednomodowy patchcord LC/PC na SC/APC 12 m duplex, wielomodowy OM4 LC duplex 1 m oraz przewody SC/APC na SC/APC simplex w długościach od 1 do 50 m. Dostępność konkretnego wariantu należy zestawić z przedmiarem i harmonogramem prac.

Włókna jednomodowe SM, wielomodowe MM oraz wymagania normatywne

Patchcord SM 9/125 µm jest przeznaczony do torów jednomodowych wykorzystywanych w sieciach operatorskich, FTTH, GPON, WDM, energetyce i relacjach międzywęzłowych. G.652.D jest powszechnie stosowaną kategorią włókna telekomunikacyjnego. Włókna G.657.A1 i G.657.A2 mają mniejszą wrażliwość na zgięcia, dlatego są przydatne w szafach, przełącznicach i punktach abonenckich o ograniczonej przestrzeni. Kategorię należy jednak zawsze uzgodnić z projektem i pozostałymi odcinkami toru.

Patchcordy MM są przeznaczone przede wszystkim do krótkich połączeń w sieciach LAN, data center, instalacjach kampusowych i szafach teleinformatycznych. OM3 i OM4 stosuje się między innymi z interfejsami 10GBASE-SR, ale dopuszczalny zasięg zależy od modułu, kategorii włókna i kompletnej konfiguracji toru. Nie należy dobierać OM1, OM2, OM3, OM4 lub OM5 wyłącznie na podstawie koloru powłoki.

Interfejsy złączy określa seria IEC 61754, w tym IEC 61754-4 dla SC oraz IEC 61754-20 dla LC. Metody badań złączy i parametrów optycznych opisują odpowiednie części IEC 61300. Jeżeli przewód jest objęty wymaganiami CPR, projekt lub SWZ powinien określać wymaganą klasę reakcji na ogień i dokumentację zgodną z PN-EN 50575. Wymagań tych nie należy zakładać bez sprawdzenia miejsca i sposobu instalacji.

Złącza SC, LC i FC oraz polerowanie PC, UPC i APC

APC ma czoło ferruli polerowane pod kątem 8°, co ogranicza odbicia w kierunku nadajnika. Złącza APC nie wolno bezpośrednio łączyć ze złączem PC lub UPC. Może to spowodować duże straty, pogorszenie reflektancji i uszkodzenie powierzchni ferruli. Typowym wariantem sieci dostępowej jest patchcord SC/APC, natomiast LC UPC jest często spotykany przy aktywnych urządzeniach Ethernet.

Różnice między standardami omawiają poradniki Złącza światłowodowe PC czy UPC? oraz Złącza światłowodowe ze szlifem APC i UPC. Powiązane adaptery i zakończenia toru można sprawdzić w kategorii złącza światłowodowe.

Simplex, duplex i scenariusze montażu

Patchcord simplex zawiera jedno włókno i jest stosowany między innymi w rozwiązaniach wykorzystujących pojedynczy tor optyczny oraz w wybranych systemach WDM. Patchcord duplex obejmuje dwa włókna, zazwyczaj przeznaczone dla osobnych kierunków nadawania i odbioru. Wersja duplex nie jest równoważna dwóm przypadkowo zestawionym przewodom simplex, ponieważ trzeba zachować oznaczenie włókien, układ uchwytów i polaryzację wymaganą przez urządzenia.

Patchcord hybrydowy ma różne złącza po obu stronach, na przykład SC/APC na LC/APC lub SC/UPC na LC/UPC. Pozwala połączyć przełącznicę i urządzenie aktywne wyposażone w odmienne interfejsy bez stosowania dodatkowego połączenia pośredniego. Dostępne konstrukcje można porównać w kategoriach patchcordy SM simplex, patchcordy SM duplex oraz patchcordy MM duplex.

Podczas montażu należy sprawdzić etykietę, stan przewodu, odciążenie złączy i czystość ferruli. Zaślepka zabezpiecza złącze w transporcie, ale nie zastępuje kontroli przed wpięciem. Przewodu nie wolno zgniatać, ostro załamywać ani prowadzić z naprężeniem przenoszonym na port. Jeżeli projekt wymaga pomiarów, wyniki powinny zostać przypisane do oznaczenia toru i dokumentacji powykonawczej.

Kompletacja pod projekt, przetarg i najczęstsze błędy

W zestawieniu materiałowym każdy patchcord powinien mieć określony tryb SM lub MM, kategorię włókna, złącze i polerowanie końca A oraz B, konstrukcję simplex lub duplex, długość, liczbę sztuk, wymagania dotyczące powłoki i dokumentacji. Przy duplex trzeba podać wymaganą polaryzację. W postępowaniu przetargowym należy uwzględnić także parametry optyczne, raporty pomiarowe, identyfikację partii oraz podział dostaw na etapy i lokalizacje.

1. Nie łączyć APC z PC lub UPC.
2. Nie mieszać torów SM i MM ani kategorii OM bez weryfikacji.
3. Nie określać przewodu wyłącznie jako patchcord SC, LC UPC lub kabel SC APC.
4. Nie dobierać długości bez uwzględnienia organizerów i zapasu serwisowego.
5. Nie uruchamiać toru duplex bez kontroli TX i RX.
6. Nie wpinać zabrudzonych lub nieskontrolowanych złączy.

Przy modernizacji trzeba porównać dokumentację ze stanem faktycznym, ponieważ istniejące oznaczenia mogą być niepełne. Ofertę można kompletować według producenta, w tym Reichle & De-Massari i SOLARIX, a także przez wydzielone podkategorie patchcordy Corning oraz patchcordy MPT.

Poltel dostarcza materiały B2B dla wykonawców, integratorów, operatorów, biur projektowych i generalnych wykonawców. Zapytanie warto przekazać z przedmiarem, wymaganiami SWZ i harmonogramem. Doradca techniczny może zweryfikować zgodność włókien, zakończeń, długości oraz konstrukcji przed przygotowaniem oferty pod projekt lub przetarg.

FAQ dotyczące patchcordów światłowodowych

Czym różni się patchcord SC APC od SC PC?

Oba warianty wykorzystują interfejs SC, ale różnią się geometrią czoła ferruli. APC ma polerowanie kątowe, a PC polerowanie proste. Nie wolno łączyć SC/APC bezpośrednio z SC/PC ani SC/UPC.

Czy LC UPC można zastąpić przez LC APC?

Nie. LC opisuje typ złącza, natomiast UPC i APC oznaczają inne polerowanie. Patchcord LC APC musi być połączony z kompatybilnym portem lub adapterem APC, a LC UPC z odpowiednim zakończeniem UPC.

Co powinno oznaczać sformułowanie kabel SC APC?

Jest to opis niepełny. Trzeba ustalić, czy chodzi o patchcord, pigtail czy inny kabel przyłączeniowy, a następnie podać zakończenie drugiej strony, typ włókna, simplex lub duplex i długość.

Kiedy wybrać simplex, a kiedy duplex?

Simplex wybiera się dla połączenia wykorzystującego jedno włókno. Duplex jest typowy dla interfejsów z osobnym torem TX i RX. Decyzja powinna wynikać z portów urządzeń i topologii zaprojektowanego łącza.

Czy można połączyć patchcord jednomodowy z torem wielomodowym?

Nie należy tak kompletować toru. Różna geometria włókien powoduje niezgodność i dodatkowe straty. Patchcord musi odpowiadać trybowi transmisji oraz kategorii włókna zastosowanego w okablowaniu stałym.

Jak dobrać długość patchcordu światłowodowego?

Należy zmierzyć rzeczywistą trasę między portami, uwzględniając organizery, promień gięcia i zapas potrzebny do serwisu. Długość 1 m, 5 m, 12 m, 20 m lub 50 m trzeba dobierać do miejsca montażu, nie tylko do odległości w linii prostej.

Jak kontrolować patchcord przed odbiorem instalacji?

Należy sprawdzić oznaczenia, typ włókna, złącza, polerowanie, długość i konstrukcję, a następnie skontrolować czystość ferruli oraz stan przewodu. Pomiary i raporty wykonuje się zgodnie z wymaganiami projektu, standardu operatora lub SWZ.