Pigtaile i patchcordy światłowodowe SM i MM
Pigtaile i patchcordy światłowodowe - zastosowanie i dobór
Sznury optyczne - pigtaile i patchcordy - to krótkie odcinki jednowłóknowego kabla zakończone złączami. Pigtail zakończony jest złączem z jednej strony i stosowany do zakańczania włókien kabli liniowych w przełącznicach. Patchcord zakończony obustronnie służy do łączenia urządzeń transmisyjnych z przełącznicą lub podłączania mierników. Dostępne w wersjach jednomodowej (SM) i wielomodowej (MM), w standardach złącz SC, LC, FC, ST, E2000.
- Pigtaile SM i MM - spawane w przełącznicach do włókien kabli liniowych FTTH, LAN, CATV.
- Patchcordy simplex/duplex - połączenia urządzeń w serwerowniach, centrach danych i węzłach sieci.
- Standardy UPC i APC - nie mieszać w jednym torze; APC stosowany w systemach WDM i z wysokim poziomem sygnału.
Wszystkie produkty
- Widok:
- widok pełny
- widok galeria
- widok prosty
Pigtaile i patchcordy światłowodowe, dobór do projektu
Tłumienność złącza, geometria ferruli i zgodność włókien wpływają na bilans mocy całego toru. Przy doborze sznurów optycznych trzeba sprawdzić typ włókna, standard polerowania, format simplex lub duplex oraz interfejs urządzenia zgodny z odpowiednią częścią serii IEC 61754. Sam kolor obudowy złącza nie wystarcza do odbioru materiału.
Pigtail co to jest?
Pigtail światłowodowy to odcinek włókna zakończony fabrycznie złączem po jednej stronie. Drugi koniec przygotowuje się do spawania z włóknem kabla liniowego. Takie zakończenie stosuje się w przełącznicach, skrzynkach abonenckich oraz innych obudowach, w których spoina i zapas włókna są zabezpieczone w kasecie.
| Cecha | Pigtail | Patchcord |
|---|---|---|
| Zakończenie | Jedno złącze, drugi koniec przeznaczony do spawania | Złącza po obu stronach |
| Funkcja | Zakończenie włókna kabla liniowego na polu adapterowym | Rozłączne połączenie urządzenia, przełącznicy albo pola krosowego |
| Montaż | Spawanie, osłona spawu i ułożenie zapasu w kasecie | Wpięcie do zgodnych adapterów lub portów urządzeń |
| Format | Zwykle pojedyncze włókno | Simplex albo duplex, zależnie od interfejsu transmisyjnego |
| Typowy błąd | Brak zapasu włókna lub zbyt ciasne ułożenie przy wejściu do kasety | Odwrócona polaryzacja TX/RX albo niedopasowanie APC i UPC |
Wynik spawarki poniżej 0,1 dB jest typowy dla prawidłowo przygotowanych, zgodnych włókien i dobrze skalibrowanego urządzenia. Nie stanowi jednak samodzielnego kryterium odbioru. Estymację spawarki należy odróżnić od pomiaru reflektometrycznego, a dopuszczalną stratę spawu przyjąć z projektu, procedury operatora lub specyfikacji przetargowej.
Parametry pigtaila i patchcorda w zestawieniu materiałowym
Opis pozycji wyłącznie jako „pigtail SC” jest niepełny. Dwa sznury ze złączem SC mogą różnić się kategorią włókna, polerowaniem ferruli i konstrukcją powłoki. W dokumentacji wykonawczej oraz przedmiarze powinny znaleźć się następujące dane:
- rodzaj transmisji: jednomodowa SM albo wielomodowa MM,
- kategoria włókna, na przykład ITU-T G.652.D, ITU-T G.657 lub odpowiednia klasa OM,
- typ złącza po każdej stronie: SC, LC, FC, ST albo E2000,
- polerowanie UPC lub APC, bez zamiennego traktowania tych wykonań,
- format simplex lub duplex oraz wymagana polaryzacja,
- długość, konstrukcja kabla i wymagania dotyczące promienia gięcia,
- wymagane dokumenty, normy badań i klasa reakcji na ogień, jeśli przewód podlega wymaganiom CPR.
Jeżeli sznur ma być trwale zainstalowany w budynku, wymaganie dotyczące reakcji na ogień trzeba zweryfikować w dokumentacji produktu i deklaracji właściwości użytkowych odnoszącej się do PN-EN 50575. Klasy CPR nie można określać na podstawie koloru powłoki ani ogólnego opisu kategorii.
Złącza SC, LC, FC, ST i E2000
| Złącze | Konstrukcja | Typowe zastosowanie | Warunek doboru |
|---|---|---|---|
| SC | Mechanizm push-pull, ferrula 2,5 mm | Przełącznice telekomunikacyjne, FTTH, CATV | Zgodność polerowania APC lub UPC z adapterem i drugim złączem |
| LC | Zatrzask, ferrula 1,25 mm | Szafy o dużej gęstości portów, moduły SFP, połączenia duplex | Kontrola polaryzacji oraz sposobu połączenia dwóch wtyków w wersji duplex |
| FC | Połączenie gwintowane, ferrula 2,5 mm | Przyrządy pomiarowe i stanowiska narażone na drgania | Sprawdzenie typu portu miernika oraz polerowania złącza |
| ST | Złącze bagnetowe, ferrula 2,5 mm | Starsze instalacje LAN i wybrane systemy przemysłowe | Potwierdzenie zgodności z istniejącym polem adapterowym |
| E2000 | Mechanizm zatrzaskowy z osłoną ferruli | Sieci telekomunikacyjne i tory wymagające ograniczenia reflektancji | Dobór dokładnego wykonania wskazanego w projekcie lub przez operatora |
LC pozwala zwiększyć gęstość portów względem SC, lecz mniejsza ferrula wymaga dokładnego czyszczenia i kontroli czoła. FC zajmuje więcej miejsca i wymaga dokręcenia korpusu, ale ogranicza przypadkowe wypięcie przewodu. Typ złącza powinien wynikać z interfejsu urządzenia, wyposażenia przełącznicy i dokumentacji istniejącego toru.
UPC i APC, zasady zgodności
UPC ma wypukłe czoło ferruli ustawione nominalnie prostopadle do osi włókna. W APC czoło jest polerowane pod kątem 8 stopni, dzięki czemu energia odbita jest kierowana poza rdzeń. W specyfikacjach sznurów jednomodowych często wymaga się tłumienności odbiciowej co najmniej 50 dB dla UPC i 60 dB dla APC, lecz wartość odbiorczą trzeba potwierdzić w karcie danego produktu.
Błąd montażowy: nie wolno łączyć APC z UPC w jednym adapterze. Różna geometria czoła powoduje niedopasowanie fizycznego styku, wzrost tłumienności i ryzyko uszkodzenia ferruli. Zielona obudowa zwykle oznacza APC, a niebieska UPC, jednak odbiór materiału powinien opierać się na oznaczeniu produktu i specyfikacji technicznej.
APC stosuje się między innymi w torach PON, CATV oraz systemach wrażliwych na odbicia optyczne. UPC jest powszechne w interfejsach transmisyjnych i pomiarowych. Wybór nie wynika wyłącznie z rodzaju sieci. Musi odpowiadać adapterom, splitterom, portom urządzeń oraz wymaganiom dotyczącym reflektancji.
Sznury jednomodowe SM
Pigtaile i patchcordy SM stosuje się w sieciach FTTH, GPON, XGS-PON, MAN, WAN oraz systemach WDM. Dokumentacja powinna wskazywać kategorię włókna według ITU-T. G.652.D jest typowym włóknem liniowym, natomiast odmiany G.657 mają podwyższoną odporność na makrozgięcia i są używane tam, gdzie trasa w kasecie lub skrzynce wymusza ciaśniejsze prowadzenie. Minimalny promień gięcia nadal trzeba odczytać z karty konkretnego sznura.
Połączenie różnych kategorii włókien jednomodowych wymaga sprawdzenia zgodności ze specyfikacją operatora i ustawień programu spawarki. Dobór włókna G.657 nie zwalnia z kontroli prowadzenia przewodu przy przepustach, adapterach i drzwiach przełącznicy. Zgniecenie powłoki albo ciasna pętla może wprowadzić stratę zależną od długości fali, której nie pokaże pomiar wykonany tylko w jednym oknie transmisyjnym.
Sznury wielomodowe MM
Włókno OM1 ma rdzeń 62,5/125 µm, natomiast OM2, OM3, OM4 i OM5 wykorzystują rdzeń 50/125 µm. OM3 i OM4 są przeznaczone do transmisji laserowej, a OM5 obsługuje transmisję szerokopasmową wykorzystującą kilka długości fali. Zasięgu połączenia nie należy określać na podstawie samego oznaczenia OM. Zależy on także od standardu Ethernet, długości fali i zastosowanego transceivera.
Nie należy spawać pigtaila 50/125 µm z włóknem OM1 62,5/125 µm. Różnica średnicy rdzenia powoduje stratę zależną od kierunku pomiaru i utrudnia wiarygodną ocenę toru. Do instalacji MM trzeba dobierać tę samą klasę włókna w kablu liniowym, pigtailu i patchcordzie. Szczegółowe kryteria opisuje poradnik Pigtaile wielomodowe MM simplex, jak dobrać.
Simplex i duplex
Patchcord simplex prowadzi jedno włókno. Stosuje się go między innymi z interfejsami BiDi, w których nadawanie i odbiór wykorzystują różne długości fali w tym samym włóknie. Patchcord duplex zawiera dwa tory, zwykle przeznaczone dla TX i RX. W tym przypadku trzeba sprawdzić polaryzację pary oraz sposób spięcia wtyków LC lub SC.
Typ modułu optycznego rozstrzyga o liczbie włókien. Oznaczenie SFP lub QSFP nie wystarcza, ponieważ moduły mogą korzystać z jednego włókna, dwóch włókien albo interfejsu wielowłóknowego. Kryteria wyboru dla połączeń dwuwłóknowych opisuje materiał Patchcordy jednomodowe SM duplex, dobór.
Montaż, czyszczenie i pomiary odbiorcze
Procedura kontroli czoła złącza powinna odpowiadać IEC 61300-3-35. Ferrulę należy obejrzeć, w razie potrzeby wyczyścić zatwierdzonym narzędziem i skontrolować ponownie przed połączeniem. Wpięcie zabrudzonego złącza może przenieść cząstki na drugą ferrulę i trwale uszkodzić strefę rdzenia.
- Potwierdzić zgodność włókna, złącza oraz polerowania z projektem i opisem portu.
- Skontrolować czoło ferruli mikroskopem przeznaczonym do złączy światłowodowych.
- Oczyścić złącze i wykonać ponowną inspekcję zgodnie z IEC 61300-3-35.
- Przygotować włókno pigtaila bez uszkodzenia powłoki i wykonać cięcie właściwą łamarką.
- Zabezpieczyć spaw osłoną termokurczliwą, a następnie ułożyć włókno bez przekroczenia promienia gięcia.
- Wykonać pomiar OTDR z włóknem rozbiegowym i dobiegowym, a jeśli wymaga tego procedura, także w obu kierunkach.
- Sprawdzić tłumienność całego łącza źródłem i miernikiem mocy oraz udokumentować polaryzację.
Pomiar OTDR bez kabla rozbiegowego nie pozwala prawidłowo ocenić pierwszego złącza. Brak włókna dobiegowego utrudnia ocenę złącza końcowego. Z kolei miernik mocy i źródło wyznaczają stratę całego toru, lecz nie lokalizują pojedynczego spawu ani makrozgięcia. Zakres pomiarów powinien wynikać z ISO/IEC 14763-3, wymagań operatora i dokumentacji odbiorowej.
Zastosowania w sieciach
| Obszar | Typowa konfiguracja | Co sprawdzić przed zamówieniem |
|---|---|---|
| FTTH, GPON, XGS-PON | Pigtaile SM, często SC/APC | Kategorię włókna, polerowanie portów ODF i zgodność ze splitterami |
| CATV i tory WDM | Sznury SM o kontrolowanej reflektancji | Wymaganą tłumienność odbiciową i poziom mocy w torze |
| LAN i centrum danych | Patchcordy LC duplex MM albo SM | Klasę OM, rodzaj transceivera, polaryzację i długość trasy |
| Pomiary | Przewody zgodne z portami źródła, miernika lub OTDR | Typ ferruli, stan czoła oraz wymagania metody referencyjnej |
Kompletacja materiałów pod wykonawstwo i przetarg
Sznury optyczne trzeba zestawić z odpowiednimi adapterami światłowodowymi, przełącznicami oraz kablami światłowodowymi telekomunikacyjnymi. Do wykonania i odbioru zakończeń potrzebne są także narzędzia do obróbki włókna. Tłumik należy dobierać dopiero po obliczeniu budżetu mocy i sprawdzeniu zakresu odbiornika, korzystając z właściwego wykonania z kategorii tłumików światłowodowych.
W zapytaniu do Poltel należy podać typ i liczbę złączy, kategorię włókna, polerowanie, długości, format simplex lub duplex, wymagania CPR oraz harmonogram dostaw. Doradca techniczny przygotuje dobór i ofertę materiałową pod projekt lub przetarg, z kompletacją odpowiadającą etapom robót.
Opracowanie: zespół techniczny Poltel
Polski



