Przełącznica naścienna światłowodowa

Przełącznica światłowodowa naścienna jako punkt zakończenia sieci

Przełącznica światłowodowa naścienna, określana również jako naścienny ODF, organizuje zakończenia włókien i zabezpiecza połączenia optyczne przed uszkodzeniem mechanicznym. Wewnątrz obudowy można prowadzić zapas włókna, umieścić osłonki spawów, tacki spawalnicze, pigtaile oraz adaptery tworzące dostępne od strony użytkowej porty optyczne.

W zależności od konstrukcji przełącznica może pełnić funkcję zakończenia kabla, punktu rozdzielczego albo obudowy połączeniowej. Nie zastępuje urządzeń aktywnych, takich jak ONT, konwerter czy przełącznik Ethernet. Zapewnia natomiast uporządkowane i chronione przejście między kablem instalacyjnym a patchcordami prowadzącymi do urządzeń transmisyjnych.

Gdzie stosuje się przełącznice naścienne?

• FTTH i FTTx: zakończenie kabli w budynkach wielorodzinnych, obiektach komercyjnych, punktach dystrybucyjnych oraz w instalacjach operatorskich.
• Sieci LAN i MAN: dystrybucja połączeń optycznych w biurach, szkołach, halach, magazynach i obiektach kampusowych.
• Monitoring: zakończenie torów doprowadzonych do kamer, rejestratorów, punktów pośrednich i urządzeń transmisyjnych.
• Telekomunikacja i CATV: organizacja włókien w mniejszych węzłach oraz punktach dystrybucji sygnału.
• Przemysł i energetyka: zakończenie torów optycznych w miejscach, w których istotna jest odporność transmisji światłowodowej na zakłócenia elektromagnetyczne.

Określenie przełącznica światłowodowa do domu odnosi się zwykle do niewielkiej obudowy instalowanej przez wykonawcę w budynku jednorodzinnym lub małym obiekcie. Przy doborze nadal należy uwzględnić liczbę włókien, typ złączy, sposób wprowadzenia kabla i wymagany stopień ochrony. Sama przełącznica nie jest zakończeniem aktywnym i nie zastępuje terminala abonenckiego.

Budowa i sposób organizacji włókien

Typowa przełącznica naścienna składa się z obudowy, przepustów kablowych, elementów mocujących kabel, przestrzeni na zapas włókna, tacki lub tacek spawalniczych oraz panelu adapterowego. Dokładne wyposażenie zależy od modelu, dlatego przed przygotowaniem kosztorysu należy sprawdzić, czy obudowa jest dostarczana jako komplet, czy wymaga oddzielnego zamówienia adapterów, pigtaili i osłonek spawów.

Najczęściej kabel instalacyjny jest spawany z pigtailami, a pigtaile podłącza się do adapterów. Alternatywą może być wprowadzenie kabla prefabrykowanego lub zastosowanie złączy montowanych na miejscu, jeżeli przewiduje to dokumentacja wykonawcza. Należy zachować minimalny promień gięcia określony dla użytego kabla i włókna oraz pozostawić kontrolowany zapas serwisowy.

Pojemność przełącznicy, w tym warianty na 24 włókna

W kategorii występują kompaktowe obudowy przeznaczone do mniejszych zakończeń oraz rozwiązania obsługujące do 48 włókien, zależnie od konfiguracji. Często wybierana przełącznica światłowodowa 24 pozwala zakończyć 24 włókna, ale liczba adapterów nie zawsze jest równa liczbie torów optycznych.

Przykładowo panel z 24 adapterami SC simplex może obsługiwać 24 włókna, natomiast 12 adapterów LC duplex może zapewnić 24 porty optyczne. Warunkiem jest zgodność panelu czołowego, liczby miejsc na spawy i konstrukcji konkretnej obudowy. W dokumentacji przetargowej warto jednoznacznie rozdzielić liczbę włókien, liczbę spawów, liczbę adapterów i liczbę portów.

Jak dobrać przełącznicę światłowodową naścienną?

1. Ustal liczbę włókien roboczych i rezerwowych. Jeżeli specyfikacja inwestora nie wskazuje inaczej, praktycznym rozwiązaniem jest pozostawienie co najmniej 20% rezerwy na rozbudowę.
2. Sprawdź rodzaj włókna. Pigtaile powinny odpowiadać kablowi jednomodowemu 9/125 µm albo wielomodowemu 50/125 µm lub 62,5/125 µm. W sieciach jednomodowych należy uwzględnić kategorie określone w projekcie, między innymi ITU-T G.652 lub G.657.
3. Dobierz interfejs złącza. Najczęściej stosowane są SC i LC, ale dostępne konfiguracje mogą wykorzystywać również FC, ST lub E2000.
4. Określ polerowanie. Złączy APC i UPC nie należy łączyć ze sobą. Niezgodność zwiększa straty i reflektancję oraz może prowadzić do uszkodzenia powierzchni czołowych.
5. Zweryfikuj liczbę i kierunek wejść kablowych. Przepust musi pasować do średnicy oraz konstrukcji kabla, a jego położenie powinno odpowiadać trasie instalacyjnej.
6. Sprawdź warunki środowiskowe. Dla pomieszczeń technicznych wystarczy zwykle obudowa wewnętrzna. Wilgoć, zapylenie i instalacja zewnętrzna wymagają odpowiedniego stopnia IP oraz potwierdzonej odporności materiału na UV i temperaturę.
7. Ustal zakres wyposażenia. Kosztorys powinien obejmować obudowę, tacki, uchwyty spawów, adaptery, pigtaile, osłonki spawów, przepusty, patchcordy i oznaczenia.

Przełącznica naścienna a przełącznica światłowodowa rack

Jeżeli inwestycja przewiduje szafę teletechniczną, większą liczbę torów lub wspólny montaż urządzeń aktywnych, właściwym rozwiązaniem mogą być przełącznice światłowodowe 19". Wersję naścienną warto wybrać tam, gdzie nie ma miejsca na szafę rack albo punkt dystrybucyjny obsługuje ograniczoną liczbę włókien.

Stopień ochrony i montaż zewnętrzny

Wybrane przełącznice są dostępne w wykonaniach szczelnych, w tym ze stopniem ochrony IP65 lub IP67. Oznaczenie IP należy interpretować zgodnie z PN-EN 60529. Sam wysoki stopień IP nie potwierdza jednak pełnej przydatności do montażu na zewnątrz. Trzeba dodatkowo sprawdzić odporność na promieniowanie UV, zakres temperatury pracy, sposób uszczelnienia wejść i odporność mechaniczną.

Więcej informacji o kryteriach środowiskowych zawiera poradnik przełącznica światłowodowa zewnętrzna.

Normy i wymagania istotne w projekcie

• PN-EN 60529: klasyfikacja stopni ochrony zapewnianej przez obudowy, oznaczanych kodem IP.
• Seria PN-EN IEC 61754: wymagania dotyczące interfejsów złączy światłowodowych, zależnie od zastosowanego typu złącza.
• ITU-T G.652 i G.657: kategorie włókien jednomodowych, które należy uwzględnić przy kompletowaniu kabli i pigtaili.
• PN-EN 50575: wymagania CPR dotyczące kabli instalowanych na stałe w obiektach budowlanych. Klasa reakcji na ogień dotyczy kabla, a nie samej pasywnej obudowy przełącznicy.

W postępowaniach przetargowych należy wymagać dokumentów właściwych dla konkretnego modelu i zakresu dostawy. Stopień IP, materiał obudowy, pojemność, wyposażenie oraz zgodność z wymaganiami projektu powinny być potwierdzone w karcie produktu lub dokumentacji producenta.

Przełącznica światłowodowa: cena i zakres kompletacji

Cena przełącznicy światłowodowej zależy od pojemności, materiału obudowy, stopnia IP, liczby tacek, rodzaju zamknięcia oraz wyposażenia. Porównując warianty, trzeba sprawdzić, czy cena obejmuje wyłącznie pustą obudowę, czy również adaptery, pigtaile, tacki spawalnicze, przepusty i pozostałe elementy montażowe.

Przy wycenie wykonawstwa korzystniejsze jest porównanie kosztu kompletnego punktu zakończeniowego niż samych obudów. Poltel przygotowuje dobór i ofertę materiałową pod projekt, przedmiar lub specyfikację przetargową, z uwzględnieniem liczby włókien, standardu złączy i harmonogramu dostaw.

Elementy potrzebne do kompletacji punktu optycznego

• Adaptery światłowodowe, dobierane do standardu złączy i polerowania.
• Pigtaile światłowodowe, przeznaczone do spawania z włóknami kabla instalacyjnego.
• Złącza światłowodowe, stosowane zgodnie z przyjętą technologią zakończenia.
• Spawarki światłowodowe, wykorzystywane do wykonania trwałych połączeń włókien.
• Okablowanie światłowodowe, dobierane do trasy, środowiska pracy i wymagań transmisyjnych.

Przy wyborze interfejsu pomocny jest poradnik jakie złącza światłowodowe wybrać.

Najczęstsze pytania

Czy każda przełącznica naścienna może być używana jako mufa?

Nie. Taka funkcja wymaga odpowiedniej liczby wejść kablowych, miejsca na zapas włókien i tacek o wystarczającej pojemności. Należy również sprawdzić szczelność oraz sposób mocowania kabli.

Czy można łączyć włókna G.652 i G.657?

Włókna jednomodowe tych kategorii są powszechnie stosowane w tych samych sieciach, ale dobór musi wynikać z projektu. Trzeba uwzględnić wymagania dotyczące promienia gięcia, parametrów toru, użytych pigtaili i warunków instalacji.

Czym różni się adapter simplex od duplex?

Adapter simplex obsługuje pojedynczy tor, natomiast duplex dwa tory. Ma to bezpośredni wpływ na liczbę włókien możliwych do zakończenia na panelu, szczególnie w konfiguracjach LC duplex.

Jak przygotować zapytanie ofertowe pod projekt?

W zapytaniu należy podać liczbę przełącznic, liczbę włókien i spawów, standard adapterów, polerowanie APC lub UPC, rodzaj włókna, wymagany stopień IP, miejsce montażu oraz oczekiwany zakres wyposażenia. Doradca techniczny Poltel może na tej podstawie przygotować kompletną specyfikację materiałową i ofertę pod wykonawstwo lub przetarg.