Światłowodowy sprzęt uzupełniający – konwertery mediów i osprzęt FTTH

Światłowodowy sprzęt uzupełniający do sieci FTTx i systemów transmisyjnych

Dobór urządzeń uzupełniających wymaga sprawdzenia interfejsu elektrycznego, rodzaju włókna, długości fali, budżetu mocy optycznej oraz standardu złączy. Samo oznaczenie SM, MM albo SFP nie potwierdza zgodności obu końców toru. W dokumentacji wykonawczej trzeba rozdzielić funkcje terminala ONT, konwertera mediów, przełącznicy, panelu światłowodowego i urządzeń pomiarowych.

W instalacjach teleinformatycznych zgodnych z PN-EN 50173 i ISO/IEC 11801 kanał miedziany Ethernet ma długość do 100 m, łącznie z kablami krosowymi. Konwerter mediów pozwala przejść z transmisji elektrycznej na optyczną, lecz nie zastępuje przełącznika ani terminala PON. Opis budowy całego toru zawiera materiał Najważniejsze elementy toru światłowodowego.

Dobór urządzenia według funkcji w torze

Terminal światłowodowy: co to jest i jak odróżnić go od konwertera

Terminal światłowodowy, określany jako ONT, jest aktywnym zakończeniem optycznej sieci dostępowej PON. Komunikuje się z urządzeniem OLT zgodnie z profilem wdrożonym przez operatora, a po stronie użytkowej udostępnia interfejsy przewidziane w danej konfiguracji. Dla GPON punktem odniesienia jest rodzina ITU-T G.984, natomiast XGS-PON opisuje ITU-T G.9807.1.

Odpowiedź na pytanie „terminal światłowodowy co to jest” wymaga odróżnienia ONT od pasywnego gniazda abonenckiego. Gniazdo, skrzynka abonencka lub przełącznica naścienna kończy kabel i mieści adapter albo spaw. ONT odbiera sygnał PON, podlega rejestracji w OLT i wymaga zasilania.

Terminala ONT nie dobiera się wyłącznie na podstawie złącza SC. Trzeba potwierdzić standard PON, metodę autoryzacji, wersję profilu operatora i dopuszczalny zakres mocy odbieranej z dokumentacji urządzenia. Podłączenie SC/APC do SC/UPC powoduje niedopasowanie powierzchni ferrul i może uszkodzić złącze, dlatego typ polerowania musi być oznaczony w dokumentacji oraz na trasie.

Konwertery mediów jednomodowe i wielomodowe

Media konwerter łączy port Ethernet z torem optycznym. Urządzenia 10/100/1000 Mb/s dobiera się według trybu pracy portu, rodzaju włókna i budżetu optycznego. Dla torów jednomodowych stosuje się włókna określone między innymi przez ITU-T G.652 lub G.657, a dla torów wielomodowych kategorie OM wskazane w dokumentacji okablowania.

Wersja ze stałym interfejsem optycznym ogranicza liczbę elementów i ryzyko użycia niewłaściwego modułu. Gniazdo SFP pozwala dobrać moduł do konkretnej trasy, lecz wymaga kontroli zgodności modułu z urządzeniem, długości fali oraz typu transmisji. W połączeniu BiDi nadajnik i odbiornik na obu końcach muszą pracować na uzupełniających się długościach fal.

Deklarowany zasięg modułu nie zastępuje obliczenia budżetu mocy. Projekt powinien uwzględniać tłumienie włókna, złączy, spawów, splitterów i rezerwę eksploatacyjną. Przekroczenie progu odbiornika powoduje niestabilność łącza nawet wtedy, gdy odległość trasy jest mniejsza od wartości podanej w opisie handlowym.

Konwertery wideo, nadajniki i odbiorniki optyczne

Konwertery fiberoptyczne do transmisji wideo pracują jako dobrana para nadajnik i odbiornik. Światłowód ogranicza wpływ zakłóceń EMI oraz różnic potencjałów występujących pomiędzy obiektami, ale format sygnału wejściowego, liczba kanałów i kierunek transmisji muszą odpowiadać specyfikacji systemu CCTV albo instalacji audiowizualnej.

Jeżeli jedno włókno ma przenosić kilka kanałów optycznych, projekt może wymagać multipleksera. Urządzenie trzeba dobrać według siatki długości fal, tłumienności wtrąceniowej i rodzaju złączy. Zasady takiego doboru opisuje materiał Multiplekser, zasada działania, rodzaje i dobór do sieci światłowodowej.

Spawanie, złącza mechaniczne i organizacja włókien

Narzędziem służącym do połączenia pigtaila z włóknami kabla światłowodowego jest spawarka światłowodowa. Przygotowanie włókna wymaga strippera, czyszczenia oraz cleavera, a gotowy spaw umieszcza się w osłonce termokurczliwej i kasecie. Określenie „spawarka PON” opisuje zastosowanie urządzenia przy budowie sieci PON, a nie osobny standard spawania.

Złącze mechaniczne sprawdza się przy naprawie awaryjnej albo w miejscu, w którym użycie spawarki jest niemożliwe. Jego tłumienność i powtarzalność trzeba przyjąć z karty konkretnego produktu oraz uwzględnić w budżecie toru. Przy instalacji docelowej spaw zapewnia mniejszą liczbę interfejsów rozłącznych, lecz wymaga spawarki, cleavera i kontroli jakości połączenia.

Przełącznica naścienna obsługuje zakończenie kabla na elewacji, w pionie budynku lub przy lokalu. Panel światłowodowy RACK jest przeznaczony do szafy węzłowej, natomiast rozdzielnica światłowodowa może obejmować obudowę, kasety, adaptery i pole krosowe. W osprzęcie do spawarek, w tym urządzeń Fujikura obecnych w katalogu Poltel, uchwyty i elementy przygotowania włókna trzeba dobierać do konstrukcji kabla.

Światłowody paskowe i wymagany osprzęt

Światłowody paskowe, określane też jako ribbon fiber, zawierają włókna ułożone równolegle i połączone w taśmę. Nie należy utożsamiać ich z płaskim kablem abonenckim FTTH. Płaski kształt powłoki kabla nie przesądza o obecności struktury paskowej wewnątrz.

Do jednoczesnego spawania włókien taśmy potrzebna jest spawarka obsługująca spaw wielowłóknowy, właściwy uchwyt, stripper do taśmy oraz cleaver przygotowujący wszystkie czoła w jednym cyklu. Standardowa spawarka do pojedynczych włókien może wymagać rozdzielenia taśmy i wykonywania spawów osobno. Skraca to przewagę czasową konstrukcji paskowej i zwiększa liczbę operacji na kasecie.

W dokumentacji kabla należy sprawdzić kategorię włókien, układ barw, orientację taśmy i zgodność z rodziną norm IEC 60794. Poszczególne włókna mogą odpowiadać wymaganiom ITU-T G.652 lub G.657, zależnie od specyfikacji kabla. Pomiar wykonuje się dla każdego włókna osobno, a zamiana kolejności na uchwycie może skutkować błędną polaryzacją całej grupy.

Pomiary odbiorcze toru światłowodowego

Zestaw źródło światła i miernik mocy służy do pomiaru tłumienności wtrąceniowej toru. Dla zainstalowanego okablowania jednomodowego procedury pomiarowe określa IEC 61280-4-2. OTDR lokalizuje spawy, złącza, zgięcia i przerwy, dlatego nie zastępuje pomiaru transmisyjnego źródłem oraz miernikiem.

Pomiar reflektometryczny wymaga kabla rozbiegowego, a przy ocenie ostatniego złącza także kabla dobiegowego. Bez nich martwa strefa OTDR utrudnia ocenę początku i końca toru. Lokalizator VFL pomaga znaleźć przerwę lub nadmierne zgięcie, lecz jego wskazanie nie stanowi protokołu tłumienności.

Przed pomiarem trzeba skontrolować i oczyścić ferrule. Kryteria inspekcji powierzchni czołowej złącza opisuje IEC 61300-3-35. Pomiar wykonany na zabrudzonym SC albo LC może wykazać stratę, której nie ma w samym włóknie, a ponowne łączenie zanieczyszczonych adapterów przenosi zabrudzenia na kolejne patchcordy.

Powiązane kategorie materiałów i narzędzi

FAQ

Czy terminal światłowodowy jest tym samym co media konwerter?

Nie. ONT kończy sieć GPON lub XGS-PON, rejestruje się w OLT i obsługuje mechanizmy przewidziane przez operatora. Media konwerter wykonuje konwersję Ethernet pomiędzy interfejsem elektrycznym i optycznym, bez funkcji terminala PON.

Czym różni się konwerter jednomodowy od wielomodowego?

Konwerter jednomodowy współpracuje z włóknami SM, między innymi kategorii G.652 lub G.657. Wersja wielomodowa wymaga włókna MM odpowiedniej kategorii OM. Nie wolno łączyć obu wariantów bez urządzenia przeznaczonego do konwersji pomiędzy typami włókien.

Czy złącze mechaniczne może zastąpić spaw?

Może być użyte przy naprawie lub tam, gdzie warunki wykluczają pracę spawarki. Dla połączenia docelowego trzeba porównać tłumienność złącza mechanicznego z budżetem toru i wymaganiami odbiorowymi. Parametru nie należy przyjmować bez karty konkretnego produktu.

Jak rozpoznać światłowody paskowe?

Karta kabla powinna wskazywać konstrukcję ribbon oraz układ włókien w taśmie. Sam płaski przekrój kabla FTTH nie potwierdza konstrukcji paskowej. Przed rozpoczęciem spawania trzeba sprawdzić zgodność taśmy z uchwytem, stripperem i spawarką wielowłóknową.

Jakie urządzenia występują po stronie abonenckiej FTTH?

Typowy tor obejmuje punkt rozgałęźny, kabel abonencki, gniazdo lub przełącznicę naścienną, patchcord optyczny oraz terminal ONT. Liczbę spawów, typ adaptera i sposób prowadzenia zapasu włókna określa projekt operatora oraz warunki montażowe obiektu.

Dane potrzebne do przygotowania oferty pod projekt

• standard sieci, w tym Ethernet, GPON albo XGS-PON, oraz wymagany profil OLT,
• rodzaj włókna SM lub MM, kategoria G.652, G.657 albo OM oraz konstrukcja pojedyncza lub paskowa,
• długości fal, typ transmisji i budżet mocy optycznej z uwzględnieniem splitterów, spawów i złączy,
• typ oraz polerowanie złączy, w tym SC/APC, SC/UPC lub LC,
• sposób montażu urządzeń i przełącznic, pojemność kaset oraz wymagany stopień ochrony obudowy,
• zakres pomiarów odbiorczych, format protokołów i wymagane wyposażenie pomiarowe,
• harmonogram dostaw, podział materiałów na etapy robót oraz dokumenty wymagane w postępowaniu przetargowym.

Doradca techniczny Poltel może przygotować dobór sprzętu uzupełniającego i ofertę materiałową na podstawie schematu sieci, specyfikacji technicznej, przedmiaru oraz wymagań przetargowych.

Opracowanie: zespół techniczny Poltel.