Polski
Szafy energetyczne – rozdzielnice elektryczne | POLTEL
Szafy energetyczne - obudowy rozdzielnic i automatyki elektrycznej
Szafy energetyczne to kluczowe elementy infrastruktury elektrycznej zakładów przemysłowych, budynków komercyjnych i obiektów infrastrukturalnych. Zapewniają ochronę, organizację i dostęp serwisowy do elementów rozdzielczych, sterowniczych i automatyki. Oferta POLTEL obejmuje szafy przemysłowe, naścienne, zewnętrzne, modułowe i skrzynki sterownicze.
- Szafy przemysłowe, naścienne i zewnętrzne - dobór do warunków środowiskowych i wymagań IP
- Modułowość i skalowalność - rozbudowa instalacji bez wymiany całej obudowy
- Zgodność z normą PN-EN 62208 i wymaganiami rozdzielnic niskiego napięcia
Szafy energetyczne i szafy elektryczne przemysłowe
Szafy energetyczne stanowią obudowę aparatury odpowiedzialnej za rozdział energii, zabezpieczenie obwodów, sterowanie maszynami oraz nadzór nad procesami technologicznymi. Zakres dostawy należy każdorazowo sprawdzić w dokumentacji produktu. Pusta obudowa, szafa z wyposażeniem montażowym i kompletna rozdzielnica podlegają innym wymaganiom projektowym oraz procedurom oceny zgodności.
Szafy elektryczne przemysłowe dobiera się do liczby i wymiarów aparatów, sposobu prowadzenia kabli, strat cieplnych, warunków środowiskowych oraz wymaganej rezerwy na rozbudowę. Istotne są również dostęp serwisowy, możliwość wykonania połączeń ochronnych i sposób ustawienia szafy w obiekcie.
Rodzaje szaf i obudów elektrycznych
| Rodzaj obudowy | Typowe zastosowanie | Najważniejsze kryteria doboru |
|---|---|---|
| Szafy wolnostojące | Rozdzielnice główne i wydziałowe, układy zasilania maszyn, automatyka przemysłowa | Wymiary płyty montażowej, obciążenie konstrukcji, dostęp od przodu lub z obu stron, cokół, przepusty kablowe |
| Szafy naścienne | Lokalne rozdzielnice, sterowniki, zabezpieczenia obwodów i niewielkie układy automatyki | Nośność ściany, głębokość obudowy, kierunek otwierania drzwi, stopień IP, miejsce na dławnice |
| Szafy elektryczne zewnętrzne | Instalacje terenowe, infrastruktura techniczna, układy sterowania i zasilania poza budynkiem | Ochrona przed wodą i pyłem, odporność na korozję i UV, promieniowanie słoneczne, kondensacja pary wodnej, temperatura otoczenia |
| Obudowy modułowe | Rozbudowane rozdzielnice i systemy automatyki wymagające łączenia kolejnych sekcji | Możliwość zestawiania szaf, ciągłość połączeń ochronnych, podział funkcjonalny, rezerwa montażowa |
| Skrzynki sterownicze | Przyciski, lampki sygnalizacyjne, przełączniki, panele operatorskie i lokalne elementy sterowania | Liczba otworów, ergonomia obsługi, sposób mocowania, materiał oraz uszczelnienie wejść kablowych |
Obudowa a kompletna rozdzielnica elektryczna
Określenia szafa rozdzielcza elektryczna oraz szafy rozdzielnie elektryczne bywają używane zarówno wobec pustych obudów, jak i kompletnych zestawów z aparaturą. Z punktu widzenia norm jest to istotna różnica. Zgodność pustej obudowy z PN-EN 62208 nie oznacza automatycznie zgodności gotowej rozdzielnicy z serią PN-EN IEC 61439.
Po zabudowaniu wyłączników, zabezpieczeń, szyn zbiorczych, styczników, sterowników i okablowania producent zestawu odpowiada za projekt oraz wymagane sprawdzenia kompletnej rozdzielnicy. Obejmują one między innymi ochronę przeciwporażeniową, wytrzymałość zwarciową, nagrzewanie, odstępy izolacyjne, stopień ochrony i oznakowanie.
Parametry techniczne decydujące o doborze
| Parametr | Znaczenie projektowe | Co należy ustalić |
|---|---|---|
| Stopień ochrony IP | Ochrona przed dostępem do części niebezpiecznych, wnikaniem ciał stałych i wody | Miejsce instalacji, zapylenie, sposób czyszczenia, opady, rodzaj przepustów i dławnic |
| Odporność mechaniczna IK | Odporność obudowy na zewnętrzne uderzenia mechaniczne | Ryzyko uderzeń, dostęp osób postronnych, lokalizacja przy maszynach lub ciągach komunikacyjnych |
| Wymiary i głębokość | Możliwość rozmieszczenia aparatury, kanałów kablowych i zachowania promieni gięcia przewodów | Gabaryty urządzeń, odległości montażowe, strefy kablowe i rezerwa na rozbudowę |
| Materiał | Odporność na korozję, uszkodzenia mechaniczne i wpływ środowiska | Wilgotność, agresywność chemiczna, zasolenie, wymagania higieniczne oraz ekspozycja na UV |
| Zarządzanie temperaturą | Utrzymanie aparatury w dopuszczalnym zakresie temperatur pracy | Straty mocy, temperatura otoczenia, nasłonecznienie, wentylacja, ogrzewanie lub chłodzenie |
| Wprowadzenie kabli | Zachowanie szczelności i prawidłowe odciążenie mechaniczne przewodów | Liczba i średnice kabli, wejście od góry lub dołu, płyty przepustowe, dławnice i mocowanie kabli |
Dobór stopnia ochrony IP i odporności IK
W instalacjach wewnętrznych stosuje się między innymi obudowy o stopniach IP44 i IP55, natomiast w obiektach o dużym zapyleniu, strefach mycia oraz instalacjach terenowych często wymagane są IP65 lub IP66. Właściwy stopień ochrony wynika jednak z oceny środowiska i specyfikacji projektu, a nie wyłącznie z podziału na montaż wewnętrzny i zewnętrzny.
Stopień IP nie określa odporności na promieniowanie UV, korozję, oblodzenie ani kondensację pary wodnej. Szafy elektryczne zewnętrzne mogą wymagać dodatkowo daszka, cokołu, osłony przeciwsłonecznej, ogrzewania przeciwkondensacyjnego lub układu wentylacji. Wszystkie przepusty, dławnice i otwory wykonane podczas montażu muszą zachować wymagany poziom szczelności całej obudowy.
Odporność na uderzenia określa kod IK zgodnie z PN-EN 62262. W projektach występują między innymi klasy IK07, IK08 i IK10. Wymagana klasa zależy od lokalizacji szafy i ryzyka uszkodzenia mechanicznego.
Materiały obudów
- Stal malowana proszkowo: powszechnie stosowana w szafach wewnętrznych i przemysłowych. Powłoka wymaga doboru do korozyjności środowiska.
- Stal nierdzewna: przeznaczona do środowisk wilgotnych, korozyjnych lub wymagających częstego czyszczenia. Gatunek stali należy określić w dokumentacji projektowej.
- Tworzywo sztuczne lub GRP: rozwiązanie dla instalacji, w których wymagana jest odporność na korozję i właściwości izolacyjne. W zastosowaniach zewnętrznych trzeba potwierdzić odporność materiału na UV.
Metalowe szafy elektryczne wymagają prawidłowego połączenia drzwi, płyt montażowych i pozostałych dostępnych części przewodzących z układem ochronnym, zgodnie z projektem kompletnej rozdzielnicy.
Wyposażenie montażowe i kompletacja
Dobór obudowy powinien uwzględniać płytę montażową, szyny DIN, profile konstrukcyjne, kanały kablowe, listwy zaciskowe, płyty przepustowe, dławnice, zamki, cokoły oraz elementy zarządzania temperaturą. Metalowa skrzynka sterownicza lub duża szafa wolnostojąca musi zapewniać odpowiednią przestrzeń nie tylko dla aparatury, ale również dla prowadzenia, zakończenia i oznaczenia przewodów.
Jeżeli dokumentacja przewiduje szafy elektryczne na wymiar, przed przygotowaniem oferty należy przekazać wymagane gabaryty, rozmieszczenie drzwi i otworów, materiał, stopień IP, wyposażenie oraz oczekiwany zakres modyfikacji. Możliwość wykonania konfiguracji niestandardowej i termin realizacji wymagają indywidualnego potwierdzenia.
Normy stosowane przy projektowaniu szaf i rozdzielnic
- PN-EN 62208: wymagania ogólne dotyczące pustych obudów przeznaczonych do zestawów rozdzielczych i sterowniczych niskiego napięcia.
- PN-EN IEC 61439-1: wymagania ogólne dla rozdzielnic i sterownic niskonapięciowych.
- PN-EN IEC 61439-2: wymagania dotyczące rozdzielnic i sterownic do rozdziału energii.
- PN-EN 60529: klasyfikacja stopni ochrony zapewnianych przez obudowy, oznaczanych kodem IP.
- PN-EN 62262: klasyfikacja odporności obudów urządzeń elektrycznych na zewnętrzne uderzenia mechaniczne, oznaczana kodem IK.
W przetargu należy sprawdzić wymagane wydania norm, dokumenty jakościowe oraz zakres badań i deklaracji. Wymagania dla gotowej rozdzielnicy powinny być oddzielone od parametrów samej obudowy.
Dane potrzebne do przygotowania oferty pod projekt lub przetarg
- Rodzaj instalacji, miejsce montażu i warunki środowiskowe.
- Wymagane wymiary szafy, sposób montażu i kierunek dostępu serwisowego.
- Wymagane stopnie IP i IK oraz materiał obudowy.
- Wymiary, liczba i rozmieszczenie montowanych urządzeń.
- Sposób wprowadzenia kabli, liczba przepustów i wymagane dławnice.
- Straty cieplne aparatury oraz dopuszczalny zakres temperatur.
- Zakres wyposażenia montażowego i wymagana rezerwa na rozbudowę.
- Wymagane normy, deklaracje, dokumentacja techniczna i oznaczenia.
- Liczba obudów, podział dostaw oraz terminy wynikające z harmonogramu robót.
Powiązane rozwiązania Poltel
- Rozwiązania dla energetyki
- Szafy energetyczne wewnętrzne SZE
- Akcesoria do szaf SZE
- Kable energetyczne oraz opracowanie charakterystyka i rodzaje kabli elektroenergetycznych
- Szafy teleinformatyczne oraz poradnik jak dobrać właściwą szafę teleinformatyczną
FAQ
Czym różni się szafa energetyczna od teleinformatycznej?
Szafa energetyczna jest przeznaczona do zabudowy aparatury rozdzielczej, zabezpieczeniowej i sterowniczej. Szafa teleinformatyczna służy przede wszystkim do montażu urządzeń w standardzie 19 cali, takich jak panele krosowe, przełączniki, serwery i urządzenia transmisyjne. Konstrukcja, wentylacja, wyposażenie i wymagania normatywne obu rozwiązań są odmienne.
Jaki stopień IP powinna mieć zewnętrzna szafa elektryczna?
W projektach zewnętrznych często wskazywane są IP65 lub IP66, ale wymaganie należy ustalić na podstawie rzeczywistego narażenia na pył, opady, strumienie wody i sposób obsługi. IP67 lub IP68 dotyczy warunków czasowego albo ciągłego zanurzenia i nie powinno być przyjmowane bez analizy całej obudowy, przepustów oraz połączeń kablowych.
Czym różnią się PN-EN 62208 i PN-EN IEC 61439?
PN-EN 62208 dotyczy pustych obudów. Seria PN-EN IEC 61439 obejmuje kompletne zestawy rozdzielcze i sterownicze wraz z zamontowaną aparaturą, połączeniami oraz wymaganymi sprawdzeniami projektu i wykonania.
Czy można zamówić szafę o niestandardowych wymiarach?
Możliwość dostawy rozwiązania niestandardowego zależy od wymaganych wymiarów, materiału, liczby otworów, konfiguracji drzwi i wyposażenia. Do wyceny należy dołączyć rysunek lub zestawienie parametrów. Termin i zakres wykonania są potwierdzane indywidualnie.
Czy sama obudowa jest gotową rozdzielnicą?
Nie. Pusta obudowa staje się częścią rozdzielnicy dopiero po zaprojektowaniu i zabudowaniu aparatury, wykonaniu połączeń oraz przeprowadzeniu wymaganych sprawdzeń. Zakres dostawy produktu trzeba zweryfikować przed ujęciem go w kosztorysie.
Dobór materiałów do inwestycji
Poltel wspiera wykonawców, integratorów i biura projektowe w doborze szaf, obudów, akcesoriów i kabli pod konkretne wykonawstwo sieci lub postępowanie przetargowe. Przekazanie specyfikacji technicznej, zestawienia ilościowego i harmonogramu umożliwia przygotowanie oferty dopasowanej do wymagań projektu oraz etapów realizacji.
